Thanh toán xuyên biên giới mở dư địa tăng trưởng cho du lịch Việt Nam

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi sâu rộng trong ngành du lịch, thanh toán không dùng tiền mặt, đặc biệt là thanh toán QR xuyên biên giới, đang trở thành một trong những yếu tố quan trọng nâng cao chất lượng dịch vụ và sức hấp dẫn của điểm đến. Việc Hà Nội thúc đẩy hợp tác triển khai các giải pháp thanh toán số tại doanh nghiệp du lịch, điểm tham quan và không gian di sản được kỳ vọng sẽ mang đến trải nghiệm thuận tiện hơn cho du khách, đồng thời mở ra cơ hội phát triển cho cộng đồng doanh nghiệp.

Thanh toán số trở thành lợi thế cạnh tranh của điểm đến

Chiều 20/11, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội phối hợp với Câu lạc bộ Lữ hành UNESCO Hà Nội (HUTC) và Công ty cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) tổ chức Hội thảo “Thanh toán không dùng tiền mặt, xuyên biên giới”, nhằm trao đổi giải pháp thúc đẩy thanh toán số, mở rộng kết nối dịch vụ và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành du lịch.

Tham dự hội thảo có ông Vũ Quang Dũng, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam; ông Nguyễn Trần Quang, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội; ông Nguyễn Quang Minh, Tổng Giám đốc NAPAS; ông Trương Quốc Hùng, Chủ tịch Câu lạc bộ Lữ hành UNESCO Hà Nội, cùng đại diện các doanh nghiệp, tổ chức và đơn vị quản lý điểm đến.

Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Trần Quang, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội nhấn mạnh, trong xu thế chuyển đổi số mạnh mẽ, sức cạnh tranh của một điểm đến không chỉ được quyết định bởi tài nguyên du lịch, sản phẩm hay chất lượng phục vụ mà còn phụ thuộc vào khả năng ứng dụng công nghệ, kết nối hệ sinh thái dịch vụ và mang đến trải nghiệm thuận tiện cho du khách.

Với lợi thế về văn hóa, di sản, kiến trúc, ẩm thực và làng nghề truyền thống, Hà Nội đang hướng tới xây dựng hình ảnh điểm đến an toàn, thân thiện, hấp dẫn, giàu bản sắc và chuyên nghiệp. Để hiện thực hóa mục tiêu này, thành phố cần tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện, phát triển hệ sinh thái du lịch thông minh, nâng cao hiệu quả quản lý điểm đến và cải thiện trải nghiệm của du khách trong toàn bộ hành trình, từ tìm kiếm thông tin, đặt dịch vụ, tham quan, mua sắm đến thanh toán.

Ông Nguyễn Trần Quang, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội phát biểu tại hội thảo.

Theo ông Nguyễn Trần Quang, thanh toán nhanh chóng, an toàn và minh bạch là một trong những mắt xích quan trọng của chuỗi trải nghiệm du lịch hiện đại. Việc phát triển các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt không chỉ tạo thuận lợi cho du khách mà còn góp phần đổi mới phương thức kinh doanh, nâng cao chất lượng phục vụ và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Đặc biệt, giải pháp thanh toán QR xuyên biên giới có ý nghĩa thiết thực đối với hoạt động đón khách quốc tế. Khi du khách có thể sử dụng ứng dụng ngân hàng hoặc ví điện tử quen thuộc tại quốc gia của mình để thanh toán tại Việt Nam, những bất tiện liên quan đến đổi ngoại tệ, mang theo tiền mặt và chi trả dịch vụ sẽ từng bước được tháo gỡ.

Đánh giá cao sáng kiến hợp tác giữa NAPAS và Câu lạc bộ Lữ hành UNESCO Hà Nội, lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội cho rằng sự kết hợp giữa hạ tầng công nghệ thanh toán và mạng lưới doanh nghiệp du lịch sẽ tạo điều kiện đưa các giải pháp số vào thực tiễn kinh doanh.

Để chương trình đạt hiệu quả, các đơn vị cần sớm cụ thể hóa nội dung hợp tác thành kế hoạch hành động với mục tiêu và lộ trình rõ ràng; ưu tiên mở rộng mạng lưới chấp nhận thanh toán tại doanh nghiệp lữ hành, khách sạn, nhà hàng, điểm tham quan, khu mua sắm, cơ sở kinh doanh sản phẩm OCOP, đặc sản và sản phẩm làng nghề.

Cùng với đó, cần tăng cường truyền thông, đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật, nhất là đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa; bảo đảm an toàn thông tin, minh bạch chi phí dịch vụ và bảo vệ quyền lợi khách hàng.

Một trong những định hướng được đề xuất là nghiên cứu triển khai các mô hình thanh toán số tại khu phố cổ, không gian đi bộ, điểm du lịch văn hóa, di sản, làng nghề truyền thống và những địa bàn tập trung đông du khách quốc tế. Qua quá trình triển khai, các đơn vị cần thường xuyên đánh giá, tiếp nhận phản hồi từ doanh nghiệp và du khách để lựa chọn mô hình phù hợp, có khả năng nhân rộng.

Ông Trương Quốc Hùng, Chủ tịch Câu lạc bộ Lữ hành UNESCO Hà Nội phát biểu tại hội thảo.

Chia sẻ tại hội thảo, ông Trương Quốc Hùng, Chủ tịch Câu lạc bộ Lữ hành UNESCO Hà Nội cho biết, thanh toán là hoạt động xuyên suốt trong mỗi chuyến du lịch, từ đặt tour, di chuyển, lưu trú, ăn uống đến mua vé tham quan và mua sắm. Vì vậy, việc đa dạng hóa phương thức thanh toán, đặc biệt là thanh toán số xuyên biên giới, sẽ góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ và tạo lợi thế cho các doanh nghiệp du lịch.

Tuy nhiên, theo ông Hùng, giải pháp thanh toán không chỉ cần thuận tiện đối với du khách mà còn phải đáp ứng yêu cầu vận hành thực tế của doanh nghiệp. Nhân viên cần dễ dàng xác nhận giao dịch, bộ phận kế toán thuận lợi trong đối soát doanh thu và đơn vị kinh doanh có khả năng hỗ trợ khách hàng nhanh chóng khi phát sinh vướng mắc.

Câu lạc bộ Lữ hành UNESCO Hà Nội sẽ phối hợp với NAPAS và các đối tác tổng hợp nhu cầu, tiếp nhận ý kiến từ hội viên, từ đó tìm kiếm phương án triển khai phù hợp với từng loại hình kinh doanh. Việc các điểm đến văn hóa như Văn Miếu - Quốc Tử Giám và Bảo tàng Hà Nội tham gia chương trình cũng được kỳ vọng góp phần cải thiện trải nghiệm của du khách từ khâu mua vé đến thanh toán và sử dụng dịch vụ.

Ký kết các biên bản ghi nhớ hợp tác giữa NAPAS với Câu lạc bộ Lữ hành UNESCO Hà Nội.

Giao dịch QR xuyên biên giới tăng mạnh

Cung cấp góc nhìn từ hạ tầng thanh toán quốc gia, ông Nguyễn Quang Minh, Tổng Giám đốc NAPAS cho biết, thanh toán không dùng tiền mặt đang trở thành xu hướng tất yếu của nền kinh tế số.

Theo số liệu được đại diện NAPAS chia sẻ, trong 8 tháng đầu năm 2026, Việt Nam ghi nhận hơn 21 tỷ giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt, với tổng giá trị hơn 260 triệu tỷ đồng. Đáng chú ý, số lượng giao dịch thanh toán bằng mã QR đã tăng gấp 20 lần trong vòng 5 năm.

Ông Nguyễn Quang Minh, Tổng Giám đốc NAPAS phát biểu tại hội thảo.

Với vai trò vận hành hạ tầng thanh toán bán lẻ quốc gia, NAPAS đang mở rộng hệ sinh thái thanh toán thông qua các giải pháp VietQRPay và VietQRGlobal, hướng tới phục vụ cả người dùng trong nước và du khách quốc tế, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh tiếp cận khách hàng với chi phí hợp lý.

Đáng chú ý, trong 10 tháng đầu năm 2026, giao dịch của du khách đến từ Thái Lan, Lào và Campuchia tại Việt Nam tăng gấp 15 lần so với cùng kỳ năm trước. Ở chiều ngược lại, giao dịch của người Việt Nam tại ba thị trường này tăng gấp 6 lần về số lượng và gấp 5 lần về giá trị.

Đối với thị trường Trung Quốc, NAPAS đã công bố kết nối với UnionPay vào tháng 12/2025, Alipay vào tháng 4/2026 và WeChat Pay vào tháng 8/2026. Đến tháng 10/2026, số lượng giao dịch của du khách Trung Quốc sử dụng VietQRGlobal tại Việt Nam tăng gấp 6 lần, giá trị giao dịch tăng gấp 5 lần so với tháng 5/2026.

Những con số trên cho thấy tiềm năng phát triển của thanh toán QR xuyên biên giới, nhất là tại các thị trường có lượng khách du lịch lớn và thói quen sử dụng thanh toán di động phổ biến.

Theo đại diện bộ phận Quản lý và Phát triển mạng lưới NAPAS, trong 10 tháng đầu năm 2026, Việt Nam đón khoảng 19,5 triệu lượt khách quốc tế, trong đó khách đến từ châu Á chiếm khoảng 75%. Sự khác biệt về thói quen thanh toán giữa các thị trường đòi hỏi các điểm đến phải đa dạng hóa phương thức chi trả để đáp ứng nhu cầu của từng nhóm khách.

Nếu khách Trung Quốc, Hàn Quốc và nhiều thị trường châu Á có xu hướng sử dụng mã QR thì du khách đến từ châu Âu và Hoa Kỳ thường quen thuộc hơn với thẻ thanh toán quốc tế và tiền mặt. Do đó, thanh toán QR xuyên biên giới cần được phát triển song song với các phương thức thanh toán khác, bảo đảm tính linh hoạt và khả năng tiếp cận rộng rãi.

Với hình thức này, du khách có thể sử dụng ứng dụng ngân hàng hoặc ví điện tử quen thuộc tại quốc gia của mình để thanh toán trực tiếp tại Việt Nam. Trong khi đó, doanh nghiệp Việt Nam nhận tiền bằng đồng Việt Nam, thuận tiện hơn trong quản lý dòng tiền, đối soát doanh thu và hạn chế nhu cầu đầu tư thêm thiết bị.

Dù vậy, việc mở rộng thanh toán xuyên biên giới vẫn đối mặt với những thách thức về độ phủ mạng lưới, sự khác biệt giữa các tiêu chuẩn QR quốc gia và yêu cầu hỗ trợ trong quá trình vận hành.

Hiện mạng lưới chấp nhận thanh toán của NAPAS có hơn 300.000 điểm, song vẫn tập trung chủ yếu tại các khu vực trung tâm. Việc mở rộng tới các điểm du lịch, cơ sở lưu trú, nhà hàng, cửa hàng đặc sản và làng nghề được xác định là hướng đi cần thiết trong thời gian tới.

Ký kết các biên bản ghi nhớ hợp tác giữa NAPAS với Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám và Bảo tàng Hà Nội.

Mở rộng thanh toán số tại doanh nghiệp và điểm di sản

Tại hội thảo, ông Lý Quốc Chính, Tổng Giám đốc VIVAS cho rằng, một giải pháp thanh toán hiệu quả cần đồng thời đáp ứng hai yêu cầu: nâng cao trải nghiệm của khách hàng và hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu hoạt động quản lý giao dịch, đối soát doanh thu.

Trong khuôn khổ chương trình, VIVAS - VNPT Technology giới thiệu bộ giải pháp One Retail X, hỗ trợ triển khai VietQRPay và VietQRGlobal, hướng tới nhiều mô hình kinh doanh khác nhau, từ hộ kinh doanh, cửa hàng, nhà hàng, khách sạn đến doanh nghiệp lữ hành.

Ông Lý Quốc Chính, Tổng Giám đốc VIVAS phát biểu tại hội thảo.

Bộ giải pháp tích hợp mã QR thanh toán, loa thông báo giao dịch và thiết bị thanh toán thông minh, giúp đơn vị kinh doanh lựa chọn phương án phù hợp với quy mô và nhu cầu vận hành. Theo đại diện VIVAS, doanh nghiệp sẽ phối hợp với NAPAS và Câu lạc bộ Lữ hành UNESCO Hà Nội lựa chọn một số đơn vị, điểm dịch vụ du lịch tiêu biểu để triển khai trước, đánh giá hiệu quả và từng bước nhân rộng. Đội ngũ kinh doanh, kỹ thuật cũng sẽ trực tiếp tư vấn, hướng dẫn và hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình sử dụng.

Điểm nhấn của hội thảo là lễ ký kết các biên bản ghi nhớ hợp tác giữa NAPAS với Câu lạc bộ Lữ hành UNESCO Hà Nội, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám và Bảo tàng Hà Nội.

Các thỏa thuận hợp tác tạo cơ sở để các bên phối hợp xúc tiến triển khai VietQRPay, VietQRGlobal trong hệ sinh thái du lịch; mở rộng mạng lưới chấp nhận thanh toán tại doanh nghiệp lữ hành, khách sạn, nhà hàng, điểm tham quan và các cơ sở cung cấp dịch vụ.

Việc Văn Miếu - Quốc Tử Giám và Bảo tàng Hà Nội tham gia chương trình có ý nghĩa thiết thực trong việc đưa các giải pháp thanh toán số đến gần hơn với du khách tại những không gian văn hóa, di sản tiêu biểu của Thủ đô. Đồng thời, thông qua mạng lưới hội viên của Câu lạc bộ Lữ hành UNESCO Hà Nội, các giải pháp có thêm điều kiện tiếp cận cộng đồng doanh nghiệp, mở rộng phạm vi ứng dụng trong hoạt động kinh doanh du lịch.

Có thể thấy, phát triển thanh toán không dùng tiền mặt và thanh toán QR xuyên biên giới không đơn thuần là bổ sung một phương thức chi trả mới, mà còn là bước đi quan trọng trong quá trình hoàn thiện hạ tầng du lịch thông minh. Khi các giao dịch được thực hiện thuận tiện, an toàn và minh bạch, du khách có thêm trải nghiệm tích cực, doanh nghiệp nâng cao hiệu quả kinh doanh và các điểm đến gia tăng sức hấp dẫn.

Với những thỏa thuận hợp tác được ký kết, Hà Nội đang có thêm cơ hội thúc đẩy chuyển đổi số từ những hoạt động cụ thể, gắn kết hạ tầng thanh toán với doanh nghiệp và các điểm đến văn hóa. Đây cũng là nền tảng để thanh toán số từng bước trở thành một lợi thế cạnh tranh, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ và vị thế du lịch Thủ đô trong quá trình hội nhập quốc tế.